چگونه طراحی سایت را یاد بگیریم؟
اگر میخواهید وارد حوزه طراحی وب شوید و به عنوان طراح یا برنامهنویس سایت فعالیت کنید، این مطلب مسیر پیش رو را نشانتان میدهد و کمک میکند قدمهایتان را درست بردارید.
نکته اول این است که یادگیری طراحی سایت زمانبر است. برای رسیدن به حداقل مهارت لازم، حداقل به ۶ ماه زمان نیاز دارید که باید به صورت جدی و پیوسته روی آن کار کنید.
چیزهایی که قبل از شروع باید بدانید
بهتر است زبان انگلیسی را در حد متوسط بلد باشید تا بتوانید از منابع آموزشی به روز استفاده کنید
- اگر زیر ۲۰ سال باشید، یادگیری برایتان سادهتر خواهد بود. البته این به معنای غیرممکن بودن یادگیری در سنین بالاتر نیست
- اگرچه بیشتر فعالان این حوزه آقایان هستند، ولی خانمهای زیادی هم در این زمینه موفق عمل میکنند
- در مسیر طراحی و برنامهنویسی با چالشهای مختلفی روبرو میشوید، بنابراین باید صبور باشید و توانایی حل مسئله داشته باشید
مراحل یادگیری طراحی سایت
- شروع با اصول اولیه
HTML و CSS اولین چیزهایی هستند که باید یاد بگیرید. این دو، پایه و اساس کار شما خواهند بود. - اضافه کردن تعامل
بعد از تسلط بر HTML و CSS، نوبت به یادگیری JavaScript میرسد تا سایتهایتان پویا شوند. - کار با ابزارها
باید با ابزارهای توسعه مانند ویرایشگرهای کد، سیستمهای کنترل نسخه و ابزارهای طراحی آشنا شوید. - تمرین عملی
از پروژههای کوچک شروع کنید و به تدریج کارهای بزرگتری انجام دهید. ساختن نمونه کارها در رزومهتان بسیار مهم است.
به خاطر داشته باشید که در این مسیر، مداومت مهمتر از سرعت است. هر روز زمانی را به یادگیری اختصاص دهید، حتی اگر کوتاه باشد.
آینده طراحی و برنامهنویسی وب در عصر هوش مصنوعی
هوش مصنوعی در حال دگرگون کردن بسیاری از فرآیندها در حوزه فناوری است. امروزه شاهدیم که ابزارهای هوش مصنوعی قادر به انجام بسیاری از کارهای تکراری و حتی پیچیدهای هستند که پیش از این تنها توسط طراحان و برنامهنویسان انجام میشد.
این تحول بیشک بر بازار کار تأثیر خواهد گذاشت. احتمالا در آینده نزدیک، حجم برخی از پروژههای سادهای که به طراحان و برنامهنویسان سفارش داده میشود کاهش خواهد یافت. اما نکته مهم این است که هوش مصنوعی هنوز بسیار محدود عمل میکند.
مهمترین محدودیت هوش مصنوعی، ناتوانی آن در خلاقیت واقعی است. هوش مصنوعی بر اساس دادههای موجود آموزش دیده و نمیتواند راهحلهای جدید برای مسائل نو ارائه دهد. همچنین درک احساسات انسانی، سلیقه شخصی، تفاوتهای فرهنگی و ظرافتهای رفتاری هنوز خارج از تواناییهای کنونی هوش مصنوعی است.
هوش مصنوعی به عنوان یک دستیار نه یک رقیب
نکته مهم این است که اگر شما تنها به مهارتهای ابتدایی طراحی و برنامهنویسی بسنده کنید، با هوش مصنوعی رقابت خواهید داشت. اما اگر زمان بگذارید و با تفکر خلاق، پشتکار و یادگیری مستمر به یک متخصص حرفهای تبدیل شوید، هوش مصنوعی نه تنها رقیب شما نیست، بلکه به دستیار ارزشمندی تبدیل میشود که میتواند سرعت کار شما را افزایش دهد، بهرهوریتان را بیشتر کند و حتی در رشد درآمد شما هم مؤثر باشد.
در واقع، آینده از آن کسانی خواهد بود که یاد بگیرند چگونه از هوش مصنوعی به عنوان ابزاری در خدمت خلاقیت و تخصص انسانی خود استفاده کنند.
تفاوت طراحی سایت و برنامهنویسی سایت
ایجاد یک سایت اینترنتی با استفاده از نرمافزارهایی که به آنها CMS یا «سیستم مدیریت محتوا» گفته میشود، قابل انجام است. از این جمله میتوان وردپرس، جوملا، دروپال، مجنتو، پرستاشاپ، اوپنکارت و دهها نرمافزار دیگر را نام برد.
استفاده از این سیستمها بدون نیاز به دانش برنامهنویسی امکانپذیر است. البته بدیهی است که نداشتن دانش برنامهنویسی مانعی خواهد بود که نتوانید هرگونه سایتی را ایجاد کنید و هرگونه تغییرات مورد نظر مشتری را در سایت پیادهسازی نمایید.
از طرف دیگر برنامهنویسی سایت، مهارتی است که نیازهای موجود را به صورت سفارشی و اختصاصی برای مشتری کدنویسی میشود. یادگیری برنامهنویسی سایت به زمان بیشتر و تجربهی بیشتر نیازمند است و قدم نخست این است که فرد مهارت لازم برای طراحی سایت با CMS را تا حدودی به دست آورده باشد.
مراحل لازم برای شروع به طراحی سایت با CMS

قدم اول: HTML
قدم نخست برای ورود به حرفه طراحی سایت، کسب مهارت اولیه در HTML است. HTML به صورت خلاصه، کدهایی است که ساختار محتوایی سایت را شکل میدهند. برای مثال اینکه بدانید عنوان صفحه به چه صورت مشخص میشود، تصاویر، صوت و ویدئو چگونه در صفحه گنجانده میشوند، ایجاد فرمهای دریافت اطلاعات از کاربر به شکل هستند و موارد اینچنین بخشی از مهارت نوشتن کدهای HTML به شمار میروند.
قدم دوم: CSS
پس از آنکه بتوانید ساختار محتوایی سایت را با HTML مشخص کنید، لازم است تا شکل و گرافیک بهتری به آن بدهید. گرافیک زیبا و جذاب بخشی بسیار مهم از یک سایت اینترنتی است. سایتی که ظاهر مناسبی نداشته باشد، ممکن است بسیاری از مشتریان خود را از دست بدهد.
کدهای CSS ابزارهایی هستند که شکل و رنگ و اندازه و جلوههای تصویری مختلفی به محتوای HTML میدهند. هر چند بدون استفاده از CSS هم، محتوای سایت در محل خود قرار گرفته و قابل استفاده است، ولی بدون CSS سایت شکلی بسیار ناخوشایند خواهد داشت.
قدم سوم: Javascript
اکنون که سایتی زیبا و با محتوای مناسب داریم، زمان آن رسیده که آن را از حالت ایستا به صورت پویا درآوریم. یک سایت پویا سایتی است که به فعالیتهای کاربر واکنش نشان میدهد. برای مثال یک اسلاید تصویر که با کلیک کاربر به چپ و راست حرکت میکند، یک پنجره تماس با ما که با کلیک کاربر باز میشود، یک صفحه جستجو که همزمان با تایپ کلمات، پیشنهادی مرتبط را به شما ارائه میدهد، از جمله کاربردهای جاوااسکریپت در طراحی سایت هستند.
به طور کلی هر سایتی که توانایی ارائه واکنش در برابر فعالیتهای شما را دارد، یک سایت پویا به شمار میرود. سایتهای ایستا، دیگر جذابیت گذشته را ندارند و برای موفقیت لازم است تا حد امکان سایتهای جدید، هوشمند زنده و پاسخگو باشند.
مرحله چهارم: انتخاب CMS و یادگیری آن
تا گام سوم، شما میتوانید سایتهایی ساده و با تعداد صفحات محدود ایجاد کنید. اگر میخواهید توانایی ایجاد سایتهایی با تعداد صفحات نامحدود و با قابلیت سفارشیسازی توسط مصرفکنندهی نهایی را به دست آورید، یادگیری CMSها نیز برای شما ضروری خواهد بود.

در حال حاضر CMS وردپرس محبوبترین گزینه برای این کار به حساب میآید. برای یادگیری وردپرس، ابتدا لازم است تا با روش نصب و تنظیمات و استفاده از آن آشنا شوید. سپس برای استفادهی بهینهتر خوب است که شکل طراحی قالب و طراحی افزونههای آن را نیز بیاموزید.
مراحل لازم برای یادگیری برنامهنویسی سایت
پس از آنکه به مهارت لازم برای طراحی سایت با CMS دست پیدا کنید، ممکن است بخواهید وارد دنیای برنامهنویسی سایت شوید. برنامهنویسی سایت شاخهای از برنامهنویسی است که هدف آن ایجاد سایتهای اینترنتی است.
قدم اول: انتخاب زبان برنامهنویسی
برنامهنویسی سایت با زبانهای مختلفی از جمله php، ASP.NET، پایتون، جاوا، Ruby و ... امکانپذیر است. انتخاب اینکه با چه زبانی میخواهید به فعالیت ادامه دهید، نیازمند صرف اندکی زمان برای تحقیقات و بررسی مزایا و معایب هر یک است.
قدم دوم: یادگیری پایگاه داده
بر اساس زبان برنامهنویسی سایت که انتخاب کنید، چند گزینه برای پایگاه داده در مقابل شما خواهد بود. گزینههایی مثل MySQL، SQL Server، Oracle، SQLite و گزینههای دیگر. هر یک از این سیستمهای ذخیرهسازی اطلاعات مزایا و معایب و کاربردهای متفاوتی دارند. سعی کنید با این نکتهها آشنایی پیدا کنید و زمان قابل توجهی برای یادگیری پایگاه داده صرف نمایید. برنامهنویسی سیستمهای بزرگ و پیشرفته به تجربه و اطلاعات زیادی از پایگاه داده نیاز خواهد داشت.
قدم سوم: مطالعه، تمرین و کار
برنامهنویسی دانشی است که انتها ندارد. هر چه زمان بیشتری برای یادیگری آن صرف کنید، چیزهای بیشتری یاد میگیرید و مهارت بیشتری پیدا میکنید. حداقل زمان مورد نیاز برای رسیدن به مرحلهای که بتوانید سایتهایی با کیفیت و کارآمد بنویسید، یک سال است.
نکتهی دوم: اگر روحیهی جنگنده نداشته باشید و نتوانید با مشکلات پی در پی دست و پنجه نرم کنید، به زودی از برنامهنویسی دلزده خواهید شد. در هر پروژهی جدید با مشکلات جدیدی روبرو خواهید شد که قبلا تجربهای در مورد آن نداشتهاید.
یادگیری پیشنیازها در کمترین زمان و بیشترین بازدهی ممکن
یادگیری به طور کلی از چند روش امکانپذیر است:
- شرکت در کلاسهای آموزشی
- مشاهدهی فیلمهای آموزشی
- مطالعه کتاب
- گوش دادن پادکست
- مطالعه سایتهای اینترنتی
تمامی روشهای بالا به تنهایی یا در کنار هم اگر با «تمرین» همراه نشوند به نتیجه نخواهند رسید.
استفاده از کلاسهای آموزشی و مشاهدهی فیلمهای آموزشی بیشترین اثر را دارند زیرا چند حس از بدن را درگیر میکنند. این در حالی است که روشهای دیگر این مزیت را ندارند.
پس از آنکه مراحل اولیه را پشت سر بگذارید، زمان آن میرسد که برای یادگیری به دیگران وابسته نباشد و خودتان با جستجو و مطالعه منابع موجود در اینترنت، مطالب روز را یاد بگیرید.
نکتهی سوم: از شبکههای اجتماعی غافل نشوید. در شبکههای مختلف مانند گوگلپلاس، فیسبوک، لینداین و ... عضو شوید. سعی کنید در گروهها و صفحات و کانالهایی که مطالب آموزشی روز را به اشتراک میگذارند عضو شوید. هیچ منبعی بهتر از این برای یادگیری مطالب پیشرفته و دانش روز وجود ندارد.
روشهای دیگری که میتوانند یادگیری را بهبود بدهند
روشهای مختلف دیگری وجود دارند که میتوانند یادگیری شما را افزایش دهند:
- برای خودتان سایت طراحی کنید.
- از دوستان و آشنایان بخواهید طراحی سایتشان را رایگان به شما بسپارند.
- اگر میتوانید در شرکتی به صورت کارآموز مشغول به کار شوید.
- مطالبی که هر روز یاد میگیرید را به صورت خلاصه در یک وبلاگ رایگان منتشر کنید. نگران چیزی نباشید. فقط بنویسید و منتشر کنید.
- با ابزارهای جدید که به طراحی سایت کمک میکنند آشنا شوید.
فعالیت به صورت تیمی
پیشرفت و موفقیت مانند بسیاری از کارهای دیگر در کار تیمی است. سعی کنید ابزارهای لازم برای کار تیمی مانند SVN، Git، نرمافزارهای مدیریت پروژه را نیز فرا بگیرید. اگر توانایی لازم برای کار گروهی را پیدا کنید، به نتایج به مراتب بهتر و تجربیات ارزشمندتر دست پیدا خواهید کرد.

هرچند کار تیمی در حوزهی نرمافزار از کار تیمی در حوزههای دیگر به مراتب دشوارتر است، ولی سعی کنید با هدف قرار دادن مزایای آن بر مشکلاتش چیره شوید.
نرمافزارهای طراحی سایت و ابزارهای فنی را به خوبی بشناسید
تعداد نامحدودی تکنولوژی، ابزار و نرمافزار وجود دارند که به شما کمک میکنند کار طراحی سایت را بهتر انجام دهید. اگر ابزارهای مختلف را به خوبی بشناسید و با تکنولوژیهای مختلف آشنا باشید، بازدهی شما بیش از آنچه تصور کنید، افزایش خواهد یافت.
برای مثال اگر کار کردن با عبارتهای باقاعده ( Regular Expressions ) را بدانید، دنیای جدیدی پیش روی شما باز خواهد شد.
اگر با ابزارهای مجموعه آفیس شامل اکسل و اکسس آشنا باشید، مدیریت دادهها به مراتب برای شما آسانتر خواهد شد.
اگر با ابزارهای ساخت گزارش چاپی، وبسرویسها، سیستمعاملهای سرور، امنیت وب، ابزارهای خودکارسازی و مکانیزه سازی آشنایی کافی داشته باشید در زمانی کوتاه خواهید توانست نتایجی چشمگیر به دست آورید.
برخی ابزارها که میبایست روش استفاده از آن را یاد بگیرید، عبارتند از:
- Visual Studio Code
- Node.js
- فریمورکهای مدرن فرانتاند مثل Vue و React
- فریمورکهای بکاند مثل لاراول
- Notepad++
- LESS یا SASS
- Browser Developer Tools
- Git
- Regex
- Grunt
- jQuery
- Brackets
- FileZilla