سایت و اپلیکیشن برای کافه و رستوران - آیا بازدهی دارد ؟
آیا در شرایطی که هزینههای اولیه تهیه مواد غذایی و نگهداری تجهیزات روزبهروز افزایش مییابد، تخصیص بودجه برای طراحی یک پلتفرم اختصاصی سفارش غذا توجیه اقتصادی دارد؟ پاسخ دقیق و بیطرفانه این پرسش در بسیاری از مواقع منفی است.
هزینههای سبد خانوار رشد چشمگیری داشته است. در نتیجه این رشد قیمتها، مراجعه به رستوران برای بخش بزرگی از جامعه، از یک برنامه تفریحی متداول در پایان هفته، به یک هزینه قابلتوجه تبدیل شده است. مشتریان در حال حاضر با دقت بیشتری سفارش میدهند و رویکرد بازار به سمت پیشنهادهای تخفیفدار، سینیهای اقتصادی چندنفره و بستههای مقرونبهصرفه تغییر مسیر داده است. در چنین فضایی، مدیران مجموعههای غذایی باید مراقب باشند تا سرمایه در گردش خود را صرف ابزارهایی نکنند که بازگشت سرمایه روشنی برای آنها ندارد.
تسلط پلتفرمهای واسطه بر بازار سفارش آنلاین
در بازار کنونی ایران، اسنپفود با بیش از ۲۶.۸ میلیون کاربر فعال در ۱۷۸ شهر، بازیگر اصلی و بلامنازع این حوزه است. پلتفرم تپسی نیز به تازگی وارد این عرصه شده و مجموعههایی مانند شیلا نیز پلتفرمهای شخصی خود را توسعه دادهاند، هرچند دادههای شفافی از میزان نفوذ آنها در بازار کلان در دست نیست.
مسئله اصلی رستوراندارها در مواجهه با این پلتفرمها، کسر کارمزد ۲۰ تا ۳۰ درصدی از هر سفارش است. این عدد در حاشیه سود فعلی صنعت غذا، رقم بسیار سنگینی محسوب میشود. همین موضوع باعث میشود بسیاری از مدیران تصور کنند با راهاندازی یک وبسایت شخصی، میتوانند این کارمزد را حذف کنند و تمام سود را به مجموعه خود بازگردانند. اما تجربه ثابت کرده است که این جایگزینی به سادگیِ راهاندازی یک آدرس اینترنتی نیست. رقابت با شبکهای که بیش از بیست میلیون کاربر را در خود جای داده، نیازمند بودجه بازاریابی عظیمی است که اغلب از توان مجموعههای کوچک خارج است.
سایت سفارش غذا - تفکیک نیازها بر اساس ابعاد کسبوکار
تصمیمگیری درباره ساخت پلتفرم اختصاصی، وابستگی مستقیمی به مقیاس فعالیت شما دارد. در ادامه، این نیاز را در سه سطح مختلف بررسی میکنیم:
۱- مجموعههای تکشعبه و محلی
اگر مدیریت یک فستفود یا کافه محلی را بر عهده دارید، طراحی سایتی با قابلیت سفارشگیری آنلاین و درگاه پرداخت بانکی، به احتمال زیاد هدررفت منابع مالی است. هزینه طراحی اولیه، نگهداری سرور، پشتیبانی فنی و از همه مهمتر، هزینههای بهینهسازی موتورهای جستجو برای جذب مخاطب، در نهایت بیشتر از مجموع کارمزدهایی تمام میشود که به پلتفرمهای واسطه پرداخت میکنید. برای این دسته از کسبوکارها، بهروزرسانی مستمر صفحه اینستاگرام، ثبت دقیق اطلاعات و تصاویر در نقشههای آنلاین (مانند گوگل مپ و نشان) و ارائه یک منوی دیجیتال ساده با تصاویر باکیفیت، بسیار حیاتیتر و سودآورتر از یک سیستم سفارشگیر گرانقیمت است.
۲- مجموعههای دو تا سهشعبهای و در حال توسعه
شرایط برای مجموعههایی که توانستهاند در چند محله جایگاه خود را تثبیت کنند، متفاوت است. اگر پایگاه مشتریان وفاداری ساختهاید، راهاندازی یک بستر اختصاصی منطقی به نظر میرسد. اما این بستر قرار نیست در کوتاهمدت جایگزین پلتفرمهای واسطه شود. استراتژی درست در این سطح، حفظ حضور در پلتفرمهای عمومی برای جذب مشتری جدید و استفاده از پلتفرم شخصی برای ترغیب مشتریان فعلی به سفارش مستقیم است. ارائه پیشنهادهای ویژه یا تخفیفهای جزئی در پلتفرم شخصی میتواند به مرور زمان، وابستگی شما را به واسطهها کاهش دهد.
۳- رستورانهای زنجیرهای و برندهای مطرح
برای برندهای بزرگ زنجیرهای، نداشتن یک پایگاه اینترنتی قدرتمند یک نقطه ضعف استراتژیک محسوب میشود. در بازارهای جهانی، بررسیها نشان میدهد که ۵۸٪ مشتریان ترجیح میدهند سفارش خود را به طور مستقیم از طریق درگاه رسمی خود برند ثبت کنند. هرچند ممکن است این الگو در ایران به طور کامل صدق نکند، اما برای مجموعههای بزرگ، مسئله تنها حذف کارمزد نیست. مالکیت دادههای رفتاری مشتریان، امکان ایجاد باشگاه مشتریان هدفمند، بازاریابی مجدد و تقویت جایگاه برند، دلایلی هستند که توسعه یک پلتفرم قدرتمند را برای این سطح از کسبوکارها به یک الزام تبدیل میکنند.
رزرو، منو و مراسم - خدمات جانبی با ارزش بیشتر
کارکرد فضای اینترت تنها به سفارش غذا محدود نمیشود. برای رستورانهای لوکس و پرمخاطب، چالش اصلی پر کردن صندلیها نیست، بلکه مدیریت زمان و جلوگیری از خالی ماندن میزهای رزرو شده است. بر اساس آمارهای موجود، پیادهسازی سیستم رزرو آنلاین که با دریافت پیشپرداخت همراه باشد، نرخ عدم حضور مشتری در زمان مقرر را تا ۲۷٪ کاهش میدهد.
همچنین برای سالنهایی که تمرکز آنها بر برگزاری مراسم تولد، جشنهای کوچک و رویدادهای شرکتی است، یک سیستم دقیق اینترنتی که امکان انتخاب جزئیات منو، چیدمان میز و واریز وجه را به صورت خودکار فراهم کند، علاوه بر ارتقای اعتبار برند، از تداخل برنامهها و ضررهای مالی ناشی از لغو ناگهانی سفارش جلوگیری میکند. در بسیاری از موارد، جستجوگران در اینترنت تنها به دنبال دیدن تصاویر باکیفیت محیط و اطلاع از قیمتها هستند و یک صفحه معرفی استاندارد میتواند آنها را به تماس تلفنی و قطعی کردن مراسم مجاب کند.
بحران کافهها و راهکارهای متناسب با آن
شرایط اقتصادی فعلی، کافهها را بیش از رستورانها تحت فشار قرار داده است. با افزایش شدید قیمت مواد اولیه، به ویژه دانههای قهوه، بسیاری از افراد چای یا نوشیدنیهای جایگزین را در محیط خانه ترجیح میدهند. برای یک کافه محلی کوچک، سرمایهگذاری روی بستر رزرو آنلاین یا سیستم پیشرفته سفارش بیرونبر توجیهی ندارد. با این حال، اگر مدیریت یک کافه زنجیرهای پرترافیک را بر عهده دارید یا منوی صبحانه شما تقاضای بالایی دارد، استفاده از سیستم مدیریت میزها در روزهای پایانی هفته میتواند از ازدحام آزاردهنده و نارضایتی مشتریان جلوگیری کند.
سایت اختصاصی یا اپلیکیشن موبایل؟
یکی از پرسشهای پرتکرار مدیران، انتخاب بین وبسایت و برنامه کاربردی (اپلیکیشن) است. ساخت اپلیکیشن به طور معمول بودجهای چند برابر طراحی سایت طلب میکند. اگرچه نرخ تبدیل کاربر به خریدار در اپلیکیشنها بین ۲۲ تا ۳۵ درصد برآورد میشود (در مقایسه با نرخ ۱۰ تا ۱۸ درصدی در وبسایتها)، اما موانع جدی در مسیر توسعه آن در ایران وجود دارد.
محدودیتهای سیستمعاملها، دشواری مراحل نصب و تمایل نداشتن کاربران به اشغال فضای ذخیرهسازی تلفن همراه برای نصب برنامه یک رستوران خاص، موانع بزرگی هستند. توسعه اپلیکیشن تنها برای برندهای بسیار بزرگی که روزانه صدها تراکنش مستقیم دارند، توجیه مالی دارد. برای اکثریت قاطع رستورانها، یک وبسایت استاندارد که به خوبی برای نمایش در نمایشگر تلفنهای همراه بهینهسازی شده باشد، تمام نیازهای ارتباطی و تجاری را پوشش خواهد داد.
ایدههای کاربردی از بازارهای جهانی
برای عبور از چالشهای فعلی، الگوبرداری از رویکردهای موفق جهانی میتواند راهگشا باشد:
- قراردادهای شرکتی و اشتراک ماهانه (الگوی B2B)
به جای تمرکز صرف بر مصرفکننده نهایی، مجموعههای غذایی میتوانند با ادارات و شرکتهای مجاور وارد مذاکره شوند. ارائه طرحهای اشتراک ماهانه ناهار با قیمتهای تعدیلشده، جریان نقدینگی ثابت و قابلاتکایی ایجاد میکند. بستر اینترنتی شما میتواند هسته مرکزی مدیریت این اشتراکها باشد. - استفاده از کدهای QR روی میز
قرار دادن این کدها روی میز برای مشاهده منو و ثبت سفارش، علاوه بر سرعت بخشیدن به روند کار، خطاهای انسانی را کاهش داده و نیاز به جذب نیروی کار مازاد در ساعات اوج مراجعه را برطرف میکند. - تحلیل دادهها برای مدیریت تامین کالا
استفاده از ابزارهای تحلیلی برای پیشبینی میزان تقاضا در روزهای مختلف هفته، به مدیران کمک میکند تا خرید مواد اولیه را بهینهسازی کرده و میزان هدررفت مواد غذایی را به حداقل برسانند.
تصمیمگیری استراتژیک و مبتنی بر واقعیت
برای مرور سریع آنچه گفته شد، این الگو را در نظر داشته باشید:
- اگر یک فستفود یا کافه محلی تکشعبه هستید، به احتمال زیاد به پلتفرم سفارشگیر شخصی نیازی ندارید. تمرکز خود را بر شبکههای اجتماعی، نقشههای آنلاین و مدیریت صحیح حضور در پلتفرمهای واسطه بگذارید.
- اگر رستورانی با دو یا سه شعبه هستید، طراحی یک بستر ساده و کارآمد برای نمایش منوی دیجیتال و دریافت سفارشهای محدود در کنار پلتفرمهای عمومی، رویکرد منطقی شما خواهد بود.
- اگر مدیریت یک برند زنجیرهای بزرگ را بر عهده دارید، راهاندازی یک بستر قدرتمند با قابلیت پیادهسازی باشگاه مشتریان و تحلیل دادهها برای شما الزامی است.
- اگر رستوران لوکس یا سالن برگزاری مراسم دارید، سایت شما باید بر ارائه تصاویر باکیفیت و سیستم دقیق رزرو با امکان دریافت پیشپرداخت متمرکز باشد.
تصمیم برای ورود به وبسایت اختصاصی، باید بر اساس محاسبه دقیق نرخ بازگشت سرمایه گرفته شود، نه پیروی احساسی از روندهای بازار.
ما در روکا کارمان طراحی سایت و اپلیکیشن است، ولی صادقانه به خیلی از مشتریهایمان گفتهایم که الان به سایت نیاز ندارند. اگر علاقمند بودید تا یک تحلیل دقیق از وضعیت داشته باشیم. یک جلسه مشاوره رایگان و بدون تعهد داریم که فقط عدد و رقم کسبوکارتان را بررسی میکنیم و به شما میگوییم که چه مسیری برای رشد و تقویت فروش شما بهینه است. همچنین پیشنهادهایی جذاب و عملی در اختیار شما قرار خواهیم داد تا بتوانید بهتر و موثرتر تصمیم بگیرید.